[Cập Nhật] Mức giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc từ 01/01/2026

Từ ngày 01/01/2026, mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc có nhiều điểm người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý để tránh kê khai sai và mất quyền lợi. Vậy người phụ thuộc là ai, được xác định theo tiêu chí nào và mức giảm trừ áp dụng từ 2026 là bao nhiêu? 

Bài viết này tôi sẽ hướng dẫn chi điểm thủ tục đăng ký người phụ thuộc, giải đáp các câu hỏi thường gặp (FAQ) trong thực tiễn quyết toán thuế, giúp bạn tối ưu nghĩa vụ thuế đúng luật và an tâm khi làm việc với cơ quan thuế. Hãy cùng theo dõi bài viết nhé.

1. Người phụ thuộc là gì?

Người phụ thuộc là cá nhân mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân và được đăng ký để tính giảm trừ gia cảnh khi xác định số thuế phải nộp.

Căn cứ theo điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định các đối tượng là người phụ thuộc như sau:

• Con: con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ, con riêng của chồng, cụ thể gồm:
  • Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
  • Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
  • Con đang theo học tại Việt Nam hoặc nước ngoài tại bậc học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12) không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.
• Vợ hoặc chồng của người nộp thuế đáp ứng điệu kiện tại điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
• Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế đáp ứng điều kiện tại điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
• Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng và đáp ứng điều kiện tại điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC:
  • Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế.
  • Ông nội, bà nội; ông ngoại, bà ngoại; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế.
  • Cháu ruột của người nộp thuế bao gồm: con của anh ruột, chị ruột, em ruột.
  • Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
• Cá nhân được tính là người phụ thuộc theo hướng dẫn tại các điểm d.2, d.3, d.4, điểm d, khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC: Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
  • Bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
  • Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.
  • Đối với người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.
  • Đối với người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.
  • Người khuyết tật, không có khả năng lao động theo hướng dẫn tại điểm đ.1.1 điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC là những người thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật về người khuyết tật, người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,...).

Xem thêm: [Chi Tiết] Hướng dẫn đăng ký người phụ thuộc đơn giản, chính xác

2. Mức giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc từ 01/01/2026

Từ ngày 01/01/2026, mức giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc được áp dụng theo quy định mới của pháp luật thuế TNCN, là căn cứ trực tiếp để xác định số thuế phải nộp của người lao động.

Căn cứ vào Điều 1 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 như sau: 

“Điều 1. Mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân

Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh quy định tại khoản 1 Điều 19 của Luật Thuế thu nhập cá nhân như sau:

a) Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm);

b) Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.”

Như vậy từ ngày 01/01/2026, mức giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân được áp dụng theo quy định mới, cụ thể: người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm); đối với mỗi người phụ thuộc, mức giảm trừ là 6,2 triệu đồng/tháng. 

Mức giảm trừ gia cảnh thay đổi từ 01/01/2026 sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế thu nhập cá nhân phải nộp. Tuy nhiên, để được áp dụng đúng mức giảm trừ, người nộp thuế cần đăng ký người phụ thuộc hợp lệ và đúng thời điểm. Dịch vụ tư vấn Thuế Ecomtax sẽ hỗ trợ bạn:

• Kiểm tra điều kiện áp dụng giảm trừ gia cảnh
• Tư vấn mức giảm trừ phù hợp theo quy định mới
• Hạn chế rủi ro bị loại giảm trừ khi quyết toán thuế

3. Cách đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

Đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là thủ tục bắt buộc để người nộp thuế được áp dụng mức giảm trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân. 

• Trường hợp 1: Cá nhân tự đăng ký người phụ thuộc qua mạng

Bước 1: Người nộp thuế truy cập Cổng Thuế điện tử tại thuedientu.gdt.gov.vn.

Bước 2: Đăng nhập tài khoản Thuế điện tử cá nhân bằng mã số thuế và mật khẩu đã được cấp để thực hiện kê khai thông tin người phụ thuộc theo hướng dẫn trên hệ thống.

Bước 3: Tại giao diện chính của hệ thống Thuế điện tử, người nộp thuế chọn mục “Đăng ký thuế”, sau đó tiếp tục chọn “Kê khai và nộp hồ sơ đăng ký thuế” để bắt đầu thực hiện thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh.

Bước 4: Người nộp thuế lựa chọn “20-ĐK-TCT – Tờ khai đăng ký thuế tổng hợp cho người phụ thuộc của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công” để kê khai thông tin người phụ thuộc theo mẫu quy định và gửi hồ sơ đăng ký đến cơ quan thuế.

Bước 5: Người nộp thuế tiến hành kê khai đầy đủ, chính xác thông tin của người phụ thuộc vào tờ khai 20-ĐK-TCT – Tờ khai đăng ký người phụ thuộc, bao gồm các dữ liệu định danh, quan hệ phụ thuộc và thời điểm bắt đầu tính giảm trừ theo quy định pháp luật thuế.

Bước 6: Sau khi rà soát lại toàn bộ thông tin đã kê khai, người nộp thuế chọn “Hoàn thành kê khai”, tiếp tục nhấn “Nộp hồ sơ đăng ký thuế” để gửi hồ sơ đăng ký người phụ thuộc đến cơ quan thuế và chờ hệ thống tiếp nhận, xử lý.

• Tổ chức trả thu nhập đăng ký người phụ thuộc

Bước 1: Doanh nghiệp truy cập Cổng Thuế điện tử tại thuedientu.gdt.gov.vn, lựa chọn đăng nhập bằng tài khoản Thuế điện tử doanh nghiệp.

Bước 2: Nhập mã số thuế, mật khẩu và mã xác thực theo yêu cầu của hệ thống để hoàn tất việc đăng nhập và thực hiện các thủ tục đăng ký người phụ thuộc cho người lao động.

Bước 3: Tại giao diện quản lý, doanh nghiệp vào menu “Đăng ký thuế”, chọn “Đăng ký mới/Thay đổi thông tin của cá nhân qua CQCT”.

Tại mục “Hồ sơ đăng ký thuế”, doanh nghiệp lựa chọn “20-ĐK-TH-TCT_TT105 – Tờ khai đăng ký thuế tổng hợp cho người phụ thuộc của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công thông qua cơ quan chi trả thu nhập”, sau đó nhấn “Tiếp tục” để chuyển sang bước kê khai.

Bước 4: Doanh nghiệp thực hiện kê khai đầy đủ, chính xác thông tin người phụ thuộc trên Mẫu 20-ĐK-TH-TCT theo hướng dẫn của hệ thống Thuế điện tử.

Bước 5: Tại mục “Người nộp thuế hoặc đại diện hợp pháp của người nộp thuế”, doanh nghiệp điền họ tên Giám đốc hoặc người đại diện theo pháp luật của cơ quan chi trả thu nhập để xác nhận thông tin kê khai trước khi nộp hồ sơ.

Bước 6: Sau khi kiểm tra lại toàn bộ nội dung đã kê khai, doanh nghiệp tích chọn “Hoàn thành kê khai”, tiếp tục chọn “Nộp hồ sơ đăng ký thuế” để gửi hồ sơ đăng ký người phụ thuộc đến cơ quan thuế.

Bước 7: Doanh nghiệp theo dõi kết quả xử lý hồ sơ bằng cách vào “Tra cứu hồ sơ đăng ký thuế”, lựa chọn hồ sơ “20-ĐK-TH-TCT…” và kiểm tra thông tin tại mục “Trạng thái”. Trường hợp hồ sơ hợp lệ, không có sai sót, hệ thống thường cập nhật kết quả sau vài phút đến vài giờ, tùy thời điểm tiếp nhận.

Tham khảo: TOÀN VĂN Luật Thuế thu nhập cá nhân mới nhất có hiệu lực từ 07/2026

4. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Các câu hỏi thường gặp về mức giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc từ 01/01/2026 thường xoay quanh điều kiện áp dụng, thời điểm được tính giảm trừ và rủi ro khi kê khai sai. Phần giải đáp dưới đây giúp người nộp thuế hiểu đúng quy định, tránh bị truy thu, đồng thời bảo đảm quyền lợi giảm trừ gia cảnh theo pháp luật thuế hiện hành.

4.1. Mỗi người được đăng ký là người phụ thuộc của bao nhiêu người nộp thuế?

Căn cứ theo điểm c.2.4 khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, các khoản được tính giảm trừ gia cảnh khi xác định thuế thu nhập cá nhân được quy định cụ thể như sau: 

“Điều 9. Các khoản giảm trừ

……

c.2.4) Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế.”

Theo quy định trên, mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ gia cảnh một lần cho một người nộp thuế trong cùng năm tính thuế. Trường hợp nhiều người nộp thuế cùng có nghĩa vụ nuôi dưỡng một người phụ thuộc, các bên được tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ cho một người nộp thuế duy nhất, đồng thời pháp luật không giới hạn số lượng người phụ thuộc được đăng ký giảm trừ nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

4.2. Bố mẹ bao nhiêu tuổi thì được giảm trừ gia cảnh?

Căn cứ khoản 3 Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 quy định như sau: 

“Điều 9. Các khoản giảm trừ

…..

3. Người phụ thuộc là người mà đối tượng nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, bao gồm:

a) Con chưa thành niên; con bị tàn tật, không có khả năng lao động;

b) Các cá nhân không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức quy định, bao gồm con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề; vợ hoặc chồng không có khả năng lao động; bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động; những người khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.

Chính phủ quy định mức thu nhập, kê khai để xác định người phụ thuộc được tính giảm trừ gia cảnh.”

Như vậy, theo quy định trên, bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không còn khả năng lao động, nếu không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng không vượt quá mức luật định, thì được xác định là người phụ thuộc để người nộp thuế đăng ký giảm trừ gia cảnh khi tính thuế.

4.3. Thử việc có được giảm trừ gia cảnh không?

Căn cứ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. 

Đồng thời, theo quy định tại điểm b và điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC và hướng dẫn tại Công văn số 47484/CT-TTHT năm 2018 của Cục Thuế TP. Hà Nội, pháp luật thuế đã làm rõ nguyên tắc khấu trừ, thời điểm tính giảm trừ gia cảnh và trách nhiệm kê khai của người nộp thuế trong quá trình quyết toán như sau: 

“Trường hợp sau khi kết thúc Hợp đồng thử việc, Công ty ký Hợp đồng lao động từ ba (03) tháng trở lên với người lao động thì Công ty có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo Biểu thuế lũy tiến từng phần trước khi chi trả cho người lao động tính cả thời gian thử việc.

Trường hợp sau khi kết thúc Hợp đồng thử việc, Công ty không ký Hợp đồng lao động với người lao động thì Công ty phải khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% khi chi trả đối với khoản thu nhập của người lao động trong thời gian thử việc từ 02 triệu đồng/lần trở lên.”

Như vậy hiểu một cách đơn giản, đối với người lao động đang trong thời gian thử việc hoặc chưa ký hợp đồng lao động, doanh nghiệp chưa được áp dụng giảm trừ gia cảnh, do pháp luật chỉ cho phép tính giảm trừ trong trường hợp ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên. Theo nguyên tắc, doanh nghiệp phải khấu trừ thuế TNCN 10% trên tổng thu nhập trước khi chi trả nếu cá nhân chưa ký HĐLĐ hoặc ký HĐLĐ dưới 03 tháng và mức chi trả từ 2.000.000 đồng/lần trở lên. Tuy nhiên, nếu cá nhân lập cam kết theo đúng quy định, doanh nghiệp được tạm thời không khấu trừ thuế thu nhập cá nhân tại thời điểm chi trả.

Có thể thấy, mức giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc từ 01/01/2026 là nội dung then chốt khi tính thuế thu nhập cá nhân, đòi hỏi người nộp thuế phải hiểu đúng khái niệm người phụ thuộc, mức giảm trừ mới, cũng như cách đăng ký hợp lệ để tránh bị loại giảm trừ khi quyết toán. Việc nắm chắc các câu hỏi thường gặp (FAQ) sẽ giúp hạn chế rủi ro kê khai sai và bảo đảm quyền lợi thuế một cách hợp pháp.

Nếu bạn đang băn khoăn trong quá trình áp dụng thực tế, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi điểm, cập nhật đúng mức giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc từ 01/01/2026 theo quy định mới nhất.

- Các thông tin giải đáp và tư vấn ở trên được chúng tôi cung cấp cho khách hàng của Nhanh.vn. Nếu quý khách có bất kỳ câu hỏi nào hay cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ qua email: contact@nhanh.vn  
- Nội dung bài viết này chỉ nhằm mục đích tham khảo thông tin; 
- Xin lưu ý các điều khoản được đề cập có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.