Cập nhật chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất

Trước bối cảnh pháp luật lao động và an sinh xã hội liên tục được điều chỉnh, việc cập nhật chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất là nhu cầu thiết thực đối với mỗi người lao động. Hiểu đúng quy định giúp bạn bảo vệ quyền lợi cá nhân - hạn chế rủi ro khi làm hồ sơ, kê khai và yêu cầu giải quyết chế độ.

Trong bài viết này tôi sẽ phân tích chuyên sâu từng chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới, đồng thời làm rõ điều kiện, mức hưởng và cách áp dụng theo quy định hiện hành. Nếu bạn đang băn khoăn về quyền lợi của mình, đừng bỏ qua những nội dung chi tiết ngay sau đây.

1. Chế độ hưu trí ( lương hưu)

1.1. Tăng cơ hội hưởng lương hưu cho người lao động xuất khẩu

Theo điểm g khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, với chế độ bảo hiểm xã hội mới nhất người lao động đi xuất khẩu lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Cụ thể, công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, theo quy định của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, phải tham gia BHXH, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Theo quy định mới về bảo hiểm xã hội xác định người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng bao gồm nhiều hình thức: 

• Hợp đồng đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài ký với đơn vị sự nghiệp để thực hiện thỏa thuận quốc tế.
• Hợp đồng hoặc thỏa thuận bằng văn bản về việc đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài ký với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân sau đây:
  • Doanh nghiệp Việt Nam hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;
  • Doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài;
  • Doanh nghiệp Việt Nam đưa người lao động Việt Nam đi đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề ở nước ngoài;
  • Tổ chức, cá nhân Việt Nam đầu tư ra nước ngoài.
• Hợp đồng lao động do người lao động Việt Nam trực tiếp giao kết với người sử dụng lao động ở nước ngoài.

Từ các chính sách bảo hiểm xã hội mới, có thể khẳng định rằng người đi xuất khẩu lao động vẫn được ghi nhận đầy đủ trong chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất, trong đó quyền lợi bảo hiểm xã hội mới nhất bao gồm: quyền tham gia, bảo lưu thời gian đóng và làm căn cứ hưởng lương hưu khi đủ điều kiện theo quy định pháp luật 

1.2. Thay đổi điều kiện hưởng lương lưu

Theo khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, kể từ ngày 01/7/2025, với chế độ BHXH theo quy định mới người lao động chỉ cần đóng tối thiểu 15 năm BHXH là đã đủ điều kiện về thời gian để xem xét hưởng lương hưu, khi đồng thời đáp ứng điều kiện về độ tuổi nghỉ hưu theo quy định. Quy định này áp dụng thống nhất cho cả người tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện, thay thế mức tối thiểu 20 năm theo luật cũ.

Việc rút ngắn thời gian đóng giúp mở rộng cơ hội tiếp cận chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất, đặc biệt với người tham gia muộn hoặc có quá trình đóng không liên tục. Nhờ đó, người lao động có thêm khả năng tích lũy để hưởng lương hưu hằng tháng, thay vì buộc phải lựa chọn nhận BHXH một lần. Tuy nhiên, cần lưu ý quy định chế độ bảo hiểm này không áp dụng cho trường hợp nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động, nhóm đối tượng này vẫn thực hiện theo quy định riêng về chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất hiện nay

1.3. Bổ sung cách tính mức lương hưu hàng tháng

Theo Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, với chế độ bảo hiểm xã hội mới nhất mức lương hưu hằng tháng được xác định căn cứ vào thời gian đóng BHXH và mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng, áp dụng cho người lao động có thời gian tham gia từ đủ 15 năm trở lên. Quy định này là cơ sở pháp lý quan trọng để người lao động tính toán và bảo đảm chế độ bảo hiểm xã hội khi đến tuổi nghỉ hưu. Cụ thể như sau:

• Lao động nữ được hưởng mức lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tối đa không quá 75%. 
• Đối với lao động nam, mức 45% được xác định tương ứng với 20 năm đóng BHXH, mỗi năm đóng thêm cũng được cộng 2%, với trần tối đa là 75%. 
• Riêng trường hợp lao động nam có thời gian đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức hưởng được tính bằng 40% cho 15 năm đầu, sau đó mỗi năm đóng thêm chỉ được cộng 1%.

Theo khoản 2 Điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, kể từ 01/7/2025, mức trợ cấp một lần khi nghỉ hưu được điều chỉnh tăng, qua đó bảo đảm tốt hơn chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất cho người lao động có thời gian đóng vượt mức quy định. Đây là quyền lợi tài chính bổ sung bên cạnh lương hưu hằng tháng mà người lao động cần đặc biệt lưu ý khi lập kế hoạch nghỉ hưu. Cụ thể như sau: 

• Người nghỉ hưu đúng tuổi và có số năm đóng BHXH cao hơn thời gian luật định sẽ được hưởng trợ cấp một lần bằng 0,5 lần mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho mỗi năm đóng vượt. 
• Trường hợp người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng vẫn tiếp tục tham gia BHXH, mức trợ cấp một lần được nâng lên 02 lần mức bình quân tiền lương cho mỗi năm đóng vượt. Quy định này thể hiện rõ tính khuyến khích tham gia dài hạn và góp phần gia tăng giá trị chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất cho người lao động trong giai đoạn hậu lao động.

1.4. Giảm độ tuổi hưởng trợ cấp lương hưu

Theo Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chính sách bảo hiểm xã hội mới kể từ 01/7/2025, công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi đáp ứng đồng thời các điều kiện: 

• Đủ 75 tuổi trở lên
• Không đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng (trừ trường hợp Chính phủ có quy định khác) 
• Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp. 

Công dân từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo nếu đáp ứng điều kiện không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng và có đề nghị bằng văn bản cũng được xem xét hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. 

Như vậy, độ tuổi tối thiểu được hưởng trợ cấp đã giảm từ 80 xuống 75 tuổi, đồng thời mở rộng đối tượng thụ hưởng cho nhóm yếu thế, thể hiện rõ định hướng nhân văn và hoàn thiện chế độ hưởng bảo hiểm xã hội theo pháp luật mới.

Xem thêm: [MỚI] Bảo hiểm xã hội là gì? Quy định chế độ BHXH hiện hành 2026

1.5. Bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội cho người không có lương hưu

Căn cứ Nghị định số 176/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025, với chế độ bảo hiểm xã hội mới nhất Chính phủ đã quy định chi tiết việc thực hiện trợ cấp hưu trí xã hội theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Theo đó, công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng, hoặc đang hưởng nhưng mức hưởng thấp hơn mức trợ cấp hưu trí xã hội, đồng thời có văn bản đề nghị theo quy định. Đây là điểm mới quan trọng, góp phần hoàn thiện chế độ hưởng bảo hiểm xã hội đối với người cao tuổi có thu nhập thấp.

Đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, chỉ cần từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi và đáp ứng điều kiện nêu trên là đã đủ cơ sở xem xét hưởng trợ cấp. Mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng hiện nay là 500.000 đồng/tháng. Trường hợp người thụ hưởng đồng thời thuộc diện nhận trợ cấp xã hội hằng tháng khác thì chỉ được hưởng chế độ có mức cao hơn, bảo đảm nguyên tắc không trùng hưởng và tối ưu chế độ hưởng bảo hiểm xã hội theo quy định pháp luật.

2. Chế độ thai sản 

Theo quy định chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất đối với thai sản được thiết kế nhằm bảo đảm quyền lợi thiết thực cho lao động nữ trong từng giai đoạn của thai kỳ. Cụ thể, lao động nữ mang thai được nghỉ việc để đi khám thai tối đa 05 lần, mỗi lần không quá 02 ngày, và vẫn được hưởng quyền lợi theo quy định. Trường hợp phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh, người lao động chỉ cần đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 03 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh con là đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản.

Pháp luật vẫn bảo vệ chế độ hưởng bảo hiểm xã hội cho lao động nữ đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc mang thai hộ. Nếu đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH và thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên, người lao động vẫn được giải quyết chế độ thai sản như trường hợp sinh con thông thường, không phụ thuộc vào việc còn quan hệ lao động tại thời điểm sinh.

Chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất về thai sản đã được mở rộng cho người tham gia BHXH tự nguyện. Trường hợp người lao động có thời gian đóng BHXH tự nguyện, hoặc vừa đóng BHXH bắt buộc vừa đóng BHXH tự nguyện nhưng chấm dứt hợp đồng lao động trong vòng 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi, nếu đáp ứng điều kiện thai từ đủ 22 tuần trở lên (không thuộc trường hợp sinh con trái pháp luật), thì vẫn được giải quyết trợ cấp thai sản một lần theo mức do pháp luật quy định.

Bên cạnh đó, chế độ hưởng bảo hiểm xã hội về thai sản còn được điều chỉnh theo hướng nhân văn, bảo đảm an sinh gia đình và bình đẳng giới: 

• Trường hợp chồng tham gia BHXH tự nguyện thì vợ là nội trợ vẫn được hưởng trợ cấp thai sản; 
• Lao động nam được quyền nghỉ việc để chăm sóc vợ và con tối đa 60 ngày kể từ thời điểm vợ sinh; 
• Các trường hợp phá thai đều được giải quyết chế độ thai sản theo quy định; 
• Ngay cả khi con mất sớm sau sinh, người mẹ vẫn được nghỉ thai sản đủ 06 tháng, bảo đảm đầy đủ quyền lợi hợp pháp.

Các chế độ như thai sản và ốm đau có quy định cụ thể về điều kiện hưởng và mức hưởng. Nếu không nắm rõ quy định, người lao động có thể không nhận đủ quyền lợi hoặc bị từ chối hồ sơ.

Dịch vụ BHXH cho hộ kinh doanh của Nhanh.vn hỗ trợ:

• Tư vấn điều kiện hưởng các chế độ BHXH
• Kiểm tra dữ liệu đóng BHXH
• Hướng dẫn hồ sơ hưởng chế độ

3. Chế độ ốm đau

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất đối với ốm đau dài ngày được quy định theo hướng chặt chẽ và gắn với thực tế đóng BHXH của người lao động. Cụ thể như sau:

• Người lao động được nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 30 đến 70 ngày tùy điều kiện làm việc, với mức hưởng tương đương 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. 
• Sau thời gian này, nếu tiếp tục điều trị, người lao động vẫn được giải quyết chế độ hưởng bảo hiểm xã hội về ốm đau nhưng mức trợ cấp sẽ giảm dần còn 65%, 55% hoặc 50%, căn cứ vào thời gian điều trị thực tế tiếp theo.

Trong tháng đầu tiên bắt đầu làm việc hoặc quay lại làm việc, nếu người lao động nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày trở lên thì vẫn phải đóng BHXH cho tháng đó. Luật mới cũng đã bãi bỏ quy định cho phép nghỉ ốm dài ngày tối đa 180 ngày, thay vào đó xác định thời gian nghỉ dựa trên thời gian đóng BHXH và điều kiện lao động, không phân biệt loại bệnh. 

Pháp luật bổ sung quy định về trợ cấp ốm đau nửa ngày, theo đó mức hưởng được tính bằng một nửa mức trợ cấp một ngày, bảo đảm chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất được áp dụng linh hoạt, sát với thời gian nghỉ thực tế của người lao động.

Xem thêm: Luật bảo hiểm xã hội mới nhất: 10+ thay đổi quan trọng bạn cần biết

4. Chế độ tử tuất

Với chế độ bảo hiểm xã hội mới nhất thân nhân của người lao động đã qua đời được quyền lựa chọn hưởng trợ cấp tuất hằng tháng hoặc trợ cấp tuất một lần khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, việc lựa chọn hình thức hưởng chỉ được thực hiện duy nhất một lần và không được thay đổi về sau, do đó cần xem xét thận trọng, phù hợp với hoàn cảnh và nhu cầu thực tế của gia đình, theo đúng quy định tại Điều 19 Thông tư 12/2025/TT-BNV hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Theo Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp tuất hằng tháng được xác định bằng 50% mức tham chiếu; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức hưởng được nâng lên 70% mức tham chiếu. 

Điểm mới đáng chú ý là Luật đã thay đổi căn cứ tính từ “lương cơ sở” sang “mức tham chiếu”, theo đó kể từ ngày 01/7/2025, trợ cấp tuất hằng tháng sẽ được xác định trên mức tham chiếu, bảo đảm phù hợp hơn với chính sách tiền lương và an sinh xã hội trong giai đoạn mới.

5. Chế độ tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), tai nạn xảy ra trên tuyến đường hợp lý từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc ngược lại không còn được xác định là tai nạn lao động, mà được giải quyết theo chế độ ốm đau. Theo đó, nếu người lao động phải nghỉ việc để điều trị thì được hưởng trợ cấp ốm đau với mức bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, bảo đảm bù đắp thu nhập trong thời gian không thể làm việc.

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng ghi nhận quyền lợi đối với người tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện. Cụ thể, khoản 3 Điều 4 Luật này quy định bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện là loại hình bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, người lao động tự do có quyền tham gia và được hưởng chế độ khi bị tai nạn lao động theo phạm vi, mức hưởng do pháp luật quy định, qua đó mở rộng lưới an sinh cho nhóm lao động không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

Như vậy, theo quy định bảo hiểm xã hội mới, kể từ ngày 01/7/2025, người tham gia BHXH tự nguyện đã được bổ sung chế độ bảo hiểm tai nạn lao động. Khi người lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện và bị tai nạn lao động dẫn đến suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên, thì sẽ đủ điều kiện được xem xét, giải quyết trợ cấp bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định pháp luật.

6. Chế độ bảo hiểm xã hội 1 lần

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất theo hình thức rút BHXH một lần đã bị siết chặt đáng kể do mức hưởng thực tế thấp hơn nhiều so với tổng số tiền người lao động đã đóng, đồng thời nhằm hạn chế tình trạng rút BHXH sớm, ảnh hưởng đến an sinh lâu dài. 

Chế độ bảo hiểm xã hội 1 lần

Theo khoản 1 Điều 70 Luật BHXH 2024, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH chỉ được giải quyết hưởng BHXH một lần khi thuộc các trường hợp luật định, như: 

• Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH; 
• Ra nước ngoài để định cư; 
• Mắc bệnh hiểm nghèo theo danh mục pháp luật quy định; 
• Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.

Chế độ hưởng bảo hiểm xã hội một lần chỉ tiếp tục áp dụng đối với người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025, sau 12 tháng không còn thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và cũng không tham gia BHXH tự nguyện, với điều kiện tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm. 

Đối với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025 trở đi, việc giải quyết BHXH một lần chỉ được áp dụng trong những trường hợp đặc biệt đã được pháp luật quy định cụ thể, thể hiện rõ định hướng của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi hưu trí dài hạn cho người lao động.

Việc cập nhật chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất cho thấy những thay đổi quan trọng và toàn diện liên quan đến lương hưu, thai sản, ốm đau, tử tuất, tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp cũng như điều kiện hưởng BHXH một lần, tác động trực tiếp đến quyền lợi dài hạn của người lao động. Trong bối cảnh pháp luật liên tục điều chỉnh, người lao động và doanh nghiệp nên chủ động rà soát hồ sơ, thời gian đóng và phương án hưởng phù hợp. Nếu bạn cần hướng dẫn thủ tục chốt sổ bảo hiểm mới nhất hoặc tư vấn chuyên sâu theo từng trường hợp cụ thể, hãy liên hệ chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời, chính xác và đúng quy định.