Hướng dẫn cách tính thuế thu nhập cá nhân chi tiết 2026

Thuế thu nhập cá nhân là khoản nghĩa vụ mà hầu hết người lao động đều phải quan tâm, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ mình đang bị khấu trừ như thế nào và có tính đúng hay chưa.

Trong bài viết này, Nhanh.vn sẽ hướng dẫn cách tính thuế thu nhập cá nhân chi tiết 2026, các khoản giảm trừ hợp pháp và công thức tính thuế giúp người lao động và doanh nghiệp chủ động kiểm tra, tránh rủi ro sai sót khi quyết toán thuế.

1. Thuế thu nhập cá nhân là gì?

Thuế thu nhập cá nhân (Personal Income Tax - PIT) là khoản thuế mà cá nhân có thu nhập phải nộp cho Nhà nước, được trích từ tiền lương, tiền công và các nguồn thu nhập hợp pháp khác sau khi đã áp dụng các khoản giảm trừ theo quy định như giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm bắt buộc, đóng góp từ thiện…

Không phải mọi cá nhân có thu nhập đều phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Pháp luật quy định ngưỡng thu nhập chịu thuế cụ thể, đảm bảo người có thu nhập thấp không bị đánh thuế, đồng thời điều tiết thu nhập đối với nhóm có thu nhập cao. Thuế thu nhập cá nhân góp phần thu hẹp chênh lệch thu nhập giữa các tầng lớp trong xã hội và tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước.

Xem thêm: TOÀN VĂN Luật Thuế thu nhập cá nhân mới nhất có hiệu lực từ 07/2026

2. Lương bao nhiêu phải đóng thuế thu nhập cá nhân 2026?

Mức lương phải đóng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) không thể chỉ nhìn vào số lương ghi trên hợp đồng mà cần hiểu rõ thu nhập tính thuế là gì và cách chuyển đổi từ lương Gross sang lương Net (Gross to Net).

Về bản chất, thu nhập tính thuế là phần thu nhập còn lại sau khi đã loại trừ các khoản giảm trừ hợp pháp theo quy định của pháp luật. Đây là cơ sở để áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần và tính ra số thuế TNCN mà người lao động thực tế phải nộp.

Các khoản được trừ trước khi tính thuế gồm: giảm trừ gia cảnh, các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo đủ điều kiện và các khoản bảo hiểm bắt buộc. Chỉ khi thu nhập sau giảm trừ vẫn còn dương thì người lao động mới phát sinh nghĩa vụ thuế TNCN.

Theo Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, người nộp thuế được trừ các khoản sau khi xác định thu nhập tính thuế:

• Giảm trừ gia cảnh:
  • Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15.500.000 đồng/tháng (tương đương 186.000.000 đồng/năm).
  • Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6.200.000 đồng/tháng.

Để được hưởng giảm trừ người phụ thuộc, cá nhân phải đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế. Người phụ thuộc phải được cấp mã số thuế và có đầy đủ hồ sơ chứng minh quan hệ phụ thuộc theo quy định (như giấy khai sinh đối với con, giấy xác nhận khuyết tật, giấy tờ chứng minh quan hệ nuôi dưỡng…). Nếu không đăng ký hoặc hồ sơ không hợp lệ, khoản giảm trừ này sẽ không được chấp nhận khi quyết toán thuế.

• Các khoản bảo hiểm bắt buộc: Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) được trừ theo tỷ lệ phần trăm quy định trên tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm. Hiện nay, tổng tỷ lệ người lao động phải đóng là 10,5% trên mức lương đóng bảo hiểm.
• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học chỉ được giảm trừ khi có chứng từ hợp lệ chứng minh khoản đóng góp, đóng góp đúng đối tượng, mục đích theo quy định của pháp luật và thực hiện thông qua các tổ chức được phép tiếp nhận.

Ví dụ: Giả sử ông A có thu nhập chịu thuế (lương Gross) là 33.000.000 đồng/tháng:

• Mức lương này cũng là mức làm căn cứ đóng bảo hiểm
• Ông A có 01 người phụ thuộc hợp lệ đã đăng ký đầy đủ với cơ quan thuế.

Tiền bảo hiểm bắt buộc ông A phải đóng: 33.000.000 × 10,5% = 3.465.000 đồng.
Giảm trừ cho bản thân: 15.500.000 đồng.
Giảm trừ cho 01 người phụ thuộc: 6.200.000 đồng.

Tổng các khoản giảm trừ: 3.465.000 + 15.500.000 + 6.200.000 = 25.165.000 đồng.

Vậy thu nhập tính thuế của ông A: 33.000.000 - 25.165.000 = 7.835.000 đồng/tháng.

7.835.000 đồng là phần thu nhập được dùng để áp dụng biểu thuế TNCN lũy tiến từng phần, từ đó xác định số thuế thu nhập cá nhân mà ông A phải nộp trong tháng.

Đọc thêm: Có hay không việc đánh thuế TNCN 17% với Hộ KD, cá nhân kinh doanh?

3. Hướng dẫn cách tính thuế thu nhập cá nhân

3.1. Đối với cá nhân cư trú

Tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phụ thuộc vào tình trạng cư trú của cá nhân và loại hợp đồng lao động đang ký kết. Trong đó, cách tính đối với cá nhân cư trú là nội dung được áp dụng phổ biến nhất hiện nay.

Đối với cá nhân cư trú có hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên, cách tính thuế thu nhập cá nhân được quy định theo biểu thuế lũy tiến từng phần. 

Công thức tổng quát: Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất

Trong đó:

(1) Thu nhập chịu thuế TNCN: Thu nhập chịu thuế được xác định theo công thức: 

Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập - Các khoản thu nhập được miễn thuế

Tổng thu nhập là toàn bộ tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công mà người lao động nhận được, được xác định theo:

• Khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC
• Khoản 1, 2, 3, 4, 5 Điều 11 Thông tư 92/2015/TT-BTC.

Các khoản thu nhập được miễn thuế TNCN là những khoản pháp luật cho phép không tính thuế, phổ biến nhất là: Phần tiền lương, tiền công trả cho giờ làm thêm giờ, làm ban đêm cao hơn so với mức trả cho giờ làm việc ban ngày hoặc làm việc trong giờ hành chính theo quy định. Các khoản miễn thuế này được quy định cụ thể tại Điểm i Khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

(2) Thu nhập tính thuế: Sau khi xác định được thu nhập chịu thuế, người nộp thuế tiếp tục trừ đi các khoản giảm trừ hợp pháp để xác định thu nhập tính thuế, theo công thức: 

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Các khoản giảm trừ

Các khoản giảm trừ khi tính thuế TNCN gồm giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác theo quy định pháp luật.

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh:

• Đối với người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
• Đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 trở đi.

Ngoài giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế còn được trừ:

• Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN)
• Các khoản đóng quỹ hưu trí tự nguyện theo hướng dẫn tại Khoản 2 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC
• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học theo Khoản 3 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện và có chứng từ hợp lệ).

Thuế suất áp dụng: Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV (ngày 10/12/2025), Quốc hội đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành 92,6%.

Biểu thuế lũy tiến từng phần được điều chỉnh từ 7 bậc xuống còn 5 bậc. Các mức thuế suất mới gồm: 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Mức thuế suất cao nhất vẫn giữ nguyên là 35%. Khoảng cách giữa các bậc thuế được nới rộng hơn, giúp giảm áp lực thuế cho nhóm thu nhập trung bình.

Luật Thuế TNCN (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Tuy nhiên, các quy định liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công và hoạt động kinh doanh của cá nhân cư trú được áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026, từ 01/01/2026.

Trường hợp cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 03 tháng thì cách tính thuế thu nhập cá nhân không áp dụng biểu thuế lũy tiến, mà được khấu trừ theo tỷ lệ cố định.

Công thức tính thuế: Thuế TNCN phải nộp = 10% x Tổng thu nhập trước khi trả

Khoản thuế này được khấu trừ ngay tại thời điểm chi trả thu nhập, không phân biệt cá nhân có hay không có người phụ thuộc tại thời điểm khấu trừ.

Tính đúng thuế thu nhập cá nhân giúp người nộp thuế chủ động tài chính và tránh rủi ro truy thu, xử phạt. Việc được hỗ trợ kịp thời sẽ giúp bạn áp dụng đúng quy định mới từ năm 2026. Dịch vụ tư vấn Thuế Ecomtax sẽ giúp bạn:

• Hiểu đúng và tính đúng thuế TNCN
• Quản lý thu nhập, chứng từ minh bạch
• Chủ động chuẩn bị cho quyết toán thuế 2026

3.2. Đối với cá nhân không cư trú

Khác với cá nhân cư trú, cá nhân không cư trú tại Việt Nam khi có thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh tại Việt Nam sẽ áp dụng cách tính thuế đơn giản hơn, nhưng mức thuế suất cố định cao hơn và không được hưởng giảm trừ gia cảnh.

Thuế thu nhập cá nhân phải nộp được xác định theo công thức: 

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập chịu thuế TNCN x 20%

Trong đó:

• Thuế suất 20% là mức thuế suất cố định, không áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần
• Không phân biệt mức thu nhập cao hay thấp, chỉ cần có thu nhập chịu thuế (>0) là phát sinh nghĩa vụ nộp thuế.

Về nguyên tắc, thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công của cá nhân không cư trú được xác định tương tự như đối với cá nhân cư trú, tức là gồm:

• Tiền lương, tiền công
• Các khoản phụ cấp, trợ cấp có tính chất tiền lương
• Các lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền mà người lao động được hưởng từ người sử dụng lao động.

Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn là cá nhân không cư trú không được áp dụng giảm trừ gia cảnh, nên thu nhập chịu thuế gần như là cơ sở trực tiếp để tính thuế. Cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân không cư trú cần đặc biệt lưu ý thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế.

Đối với tiền lương, tiền công: Thời điểm tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập được xác định là thời điểm chịu thuế TNCN.

Đối với khoản phí bảo hiểm có tích lũy: Thời điểm doanh nghiệp bảo hiểm hoặc công ty quản lý quỹ hưu trí tự nguyện trả tiền bảo hiểm cho người lao động được xem là thời điểm xác định thu nhập chịu thuế.

Cách tính thuế thu nhập cá nhân chịu thuế tại Việt Nam khi cá nhân không cư trú làm việc cả trong và ngoài Việt Nam:

• Trường hợp cá nhân nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam, nhưng vẫn phát sinh thu nhập liên quan đến công việc tại Việt Nam, thu nhập chịu thuế được xác định theo công thức: 

Tổng thu nhập phát sinh tại Việt Nam = (Số ngày làm việc cho công việc tại Việt Nam / Tổng số ngày làm việc trong năm) x Thu nhập từ tiền lương, tiền công toàn cầu (trước thuế) + Thu nhập chịu thuế khác (trước thuế) phát sinh tại Việt Nam

Lưu ý: Tổng số ngày làm việc trong năm được xác định theo chế độ lao động quy định tại Bộ luật Lao động Việt Nam. Thu nhập toàn cầu là tổng thu nhập mà cá nhân nhận được trên phạm vi toàn thế giới, trước khi trừ thuế.

• Trường hợp cá nhân nước ngoài hiện diện tại Việt Nam, nhưng vẫn không xác định riêng được thu nhập phát sinh tại Việt Nam, thu nhập chịu thuế được tính theo công thức:

Tổng thu nhập phát sinh tại Việt Nam = (Số ngày có mặt ở Việt Nam / 365 ngày) * Thu nhập từ tiền lương, tiền công toàn cầu + Thu nhập chịu thuế khác (trước thuế) phát sinh tại Việt Nam

Lưu ý: 

Số ngày có mặt tại Việt Nam được tính theo quy định về xuất nhập cảnh

Thu nhập chịu thuế khác phát sinh tại Việt Nam gồm: Các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền do người sử dụng lao động trả hoặc trả hộ cho người lao động ngoài tiền lương, tiền công thông thường.

Đối với cá nhân không cư trú, pháp luật không áp dụng giảm trừ gia cảnh nên không có ngưỡng miễn thuế theo mức lương như cá nhân cư trú. Chỉ cần phát sinh thu nhập chịu thuế (> 0) là phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Nói cách khác, mọi khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh tại Việt Nam của cá nhân không cư trú đều chịu thuế với thuế suất 20% trên thu nhập chịu thuế. Mặc dù không được giảm trừ gia cảnh, cá nhân không cư trú vẫn được trừ một số khoản theo quy định, nếu đáp ứng đủ điều kiện, gồm:

• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học
• Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc
• Các khoản đóng quỹ hưu trí tự nguyện theo quy định của pháp luật.

Xem thêm: Cách sử dụng Công cụ tính thuế trên app eTax Mobile

Nắm rõ cách tính thuế thu nhập cá nhân năm 2026 không chỉ giúp người lao động hiểu đúng quyền lợi và nghĩa vụ của mình, mà còn là cơ sở để kiểm soát thu nhập thực nhận, tránh bị khấu trừ sai hoặc thiếu hồ sơ giảm trừ hợp pháp. Với những thay đổi quan trọng về mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế mới, việc cập nhật kiến thức kịp thời là điều cần thiết đối với cả cá nhân và doanh nghiệp.

Hy vọng với hướng dẫn chi tiết mà Nhanh.vn chia sẻ, bạn đã hiểu rõ thu nhập của mình được tính thuế ra sao, áp dụng mức thuế nào và cần chuẩn bị những gì để kê khai đúng quy định. Nếu còn băn khoăn trong cách tính thuế thu nhập cá nhân hoặc quyết toán thuế thu nhập cá nhân, bạn nên chủ động rà soát lại hồ sơ hoặc tham vấn đơn vị chuyên môn để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu quyền lợi của mình.

- Các thông tin giải đáp và tư vấn ở trên được chúng tôi cung cấp cho khách hàng của Nhanh.vn. Nếu quý khách có bất kỳ câu hỏi nào hay cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ qua email: contact@nhanh.vn  
- Nội dung bài viết này chỉ nhằm mục đích tham khảo thông tin; 
- Xin lưu ý các điều khoản được đề cập có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.