[Giải đáp] Tiền chuyển vào tài khoản có bị tính thuế không?

Tiền chuyển vào tài khoản có bị tính thuế không là băn khoăn rất lớn của cá nhân, hộ kinh doanh và cả người làm công ăn lương hiện nay. Đặc biệt, từ ngày 01/11/2025, cơ quan thuế tăng cường giám sát các dòng tiền vào tài khoản từ 500 triệu đồng/tháng trở lên, khiến nhiều giao dịch dân sự hợp pháp dễ bị hiểu nhầm là thu nhập chịu thuế. 

Bài viết này tôi sẽ giúp bạn phân biệt rõ dòng tiền chịu thuế và không chịu thuế, đồng thời chỉ ra những lưu ý pháp lý quan trọng để tránh rủi ro bị truy thu, xử phạt không đáng có. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.

1. Tiền chuyển vào tài khoản có bị tính thuế không?

Tiền chuyển vào tài khoản có bị tính thuế không?là câu hỏi nhiều cá nhân, hộ kinh doanh đặc biệt quan tâm khi giao dịch ngân hàng ngày càng bị kiểm soát chặt chẽ. Trên thực tế, không phải mọi khoản tiền vào tài khoản đều là thu nhập chịu thuế, nhưng nếu không hiểu đúng bản chất dòng tiền và cách chứng minh hợp pháp, người nộp thuế rất dễ đối mặt với rủi ro bị cơ quan thuế truy vấn, truy thu.

1.1. Các khoản tiền chuyển vào tài khoản KHÔNG bị tính thuế

Căn cứ Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 và các văn bản hướng dẫn thi hành, thuế thu nhập cá nhân là loại thuế trực thu, được áp dụng đối với phần thu nhập thực tế phát sinh của cá nhân trong quá trình lao động, kinh doanh hoặc từ các nguồn thu hợp pháp khác. Việc đánh thuế không đơn giản chỉ nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn góp phần điều tiết thu nhập, bảo đảm công bằng xã hội và ổn định trật tự kinh tế theo định hướng quản lý của Nhà nước.

Dưới đây là 09 trường hợp phổ biến nhận tiền chuyển khoản không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) mà người dân, người lao động và hộ kinh doanh cần nắm rõ để tránh bị cơ quan thuế hiểu nhầm là thu nhập chịu thuế khi kiểm tra, đối chiếu dòng tiền qua tài khoản ngân hàng:

(1) Vay mượn tiền giữa người thân, bạn bè, không phải thu nhập chịu thuế: Khoản tiền cá nhân nhận từ người thân, bạn bè với mục đích vay mượn, hỗ trợ tài chính được xác định là quan hệ dân sự, không làm phát sinh thu nhập chịu thuế TNCN. Để tránh rủi ro bị cơ quan thuế hiểu nhầm, nội dung chuyển khoản nên ghi rõ “vay tiền”, “mượn tiền”, “chuyển tiền hỗ trợ”.

(2) Nhận tiền để đáo hạn khoản vay ngân hàng: Tiền được người khác chuyển vào tài khoản nhằm phục vụ việc tất toán khoản vay ngân hàng trước khi vay lại chỉ mang tính chất kỹ thuật tài chính, không phải thu nhập của người nhận, do đó không thuộc diện chịu thuế TNCN.

(3) Kiều hối, tiền thân nhân gửi từ nước ngoài về: Tiền do người thân ở nước ngoài gửi về Việt Nam thông qua ngân hàng hoặc tổ chức chuyển tiền hợp pháp được xác định là kiều hối và được miễn thuế TNCN, nhằm khuyến khích nguồn ngoại tệ vào nền kinh tế.

(4) Các khoản thu hộ, chi hộ theo ủy quyền: Những khoản tiền cá nhân nhận thay cho bên thứ ba như thu hộ tiền hàng (COD), thu hộ tiền dịch vụ, chi hộ theo ủy quyền không được xem là thu nhập cá nhân, vì người nhận không có quyền sở hữu thực sự đối với khoản tiền này.

(5) Nhận, chuyển tiền hộ không thu phí: Trường hợp cá nhân nhận tiền chuyển hộ người khác nhưng không phát sinh phí dịch vụ hay lợi ích, khoản tiền vào tài khoản không bị tính thuế. Ngược lại, nếu có thu phí thì phần phí thu được có thể thuộc diện chịu thuế thu nhập từ dịch vụ theo quy định.

(6) Nhận tiền bán nhà, đất đã hoàn thành nghĩa vụ thuế: Khi cá nhân chuyển nhượng bất động sản và đã kê khai, nộp đầy đủ thuế TNCN theo quy định, khoản tiền thanh toán chuyển khoản sau đó không bị đánh thuế lại. Tuy nhiên, nếu có dấu hiệu khai giá chuyển nhượng không đúng thực tế, cơ quan thuế có quyền truy thu và xử phạt.

(7) Tiền lương sau thuế chuyển cho người thân: Tiền lương đã được khấu trừ thuế TNCN, sau đó chuyển cho vợ, chồng hoặc người thân khác không làm phát sinh nghĩa vụ thuế mới đối với người nhận, với điều kiện chứng minh được nguồn tiền hợp pháp.

(8) Thu nhập từ nước ngoài đã nộp thuế tại quốc gia sở tại: Cá nhân cư trú tại Việt Nam có thu nhập từ nước ngoài, nếu đã nộp thuế theo pháp luật nước sở tại và có chứng từ hợp lệ, khi chuyển tiền về Việt Nam sẽ được miễn hoặc khấu trừ thuế TNCN theo nguyên tắc tránh đánh thuế hai lần.

(9) Lãi cho vay cá nhân nhỏ lẻ, không thường xuyên: Hoạt động cho vay tiền giữa cá nhân với cá nhân, không mang tính kinh doanh, không thu lãi hoặc lãi không thường xuyên không thuộc diện chịu thuế TNCN. Trường hợp cho tổ chức, doanh nghiệp vay và nhận lãi định kỳ, người cho vay có thể phải nộp thuế TNCN 5% trên phần lãi phát sinh.

1.2. Những khoản tiền chuyển vào tài khoản bị tính thuế

Theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi năm 2012 và Luật sửa đổi các Luật về thuế năm 2014, pháp luật đã quy định cụ thể các khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân. 

Theo đó, chỉ khi khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân được xác định là thu nhập chịu thuế theo luật và đạt ngưỡng phải nộp thuế, thì cá nhân nhận tiền mới phát sinh nghĩa vụ kê khai, nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định. Các khoản bao gồm như sau: 

• Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và hành nghề có giấy phép hoặc chứng chỉ là một trong những khoản thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, trường hợp cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống thì không phải tính, kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân cũng như thuế giá trị gia tăng, nhằm bảo đảm phù hợp với quy mô kinh doanh nhỏ lẻ và nguyên tắc công bằng thuế.
• Thu nhập từ tiền lương, tiền công là khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân, sau khi loại trừ các khoản phụ cấp, trợ cấp không mang tính chất tiền lương, tiền công theo quy định của pháp luật.
• Thu nhập từ đầu tư vốn là một trong những khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, bao gồm tiền lãi cho vay, cổ tức được chia và các khoản thu phát sinh từ hoạt động đầu tư vốn dưới các hình thức khác. Riêng thu nhập từ lãi trái phiếu Chính phủ được pháp luật loại trừ và không thuộc diện chịu thuế.
• Thu nhập từ chuyển nhượng vốn thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân, bao gồm thu nhập phát sinh từ việc chuyển nhượng phần vốn góp trong các tổ chức kinh tế, chuyển nhượng chứng khoán và các hình thức chuyển nhượng vốn khác theo quy định pháp luật. 
• Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản là khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, bao gồm chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà ở, tài sản gắn liền với đất, quyền thuê đất, thuê mặt nước. Đồng thời, mọi khoản thu phát sinh khác từ việc chuyển nhượng bất động sản dưới bất kỳ hình thức nào cũng thuộc diện phải kê khai, nộp thuế theo quy định pháp luật thuế hiện hành.
• Thu nhập từ trúng thưởng thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân, bao gồm trúng thưởng xổ số, khuyến mại, cá cược, trò chơi có thưởng, cuộc thi có thưởng và các hình thức trúng thưởng khác theo quy định của pháp luật.
• Thu nhập từ bản quyền là khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, phát sinh từ việc chuyển giao hoặc chuyển quyền sử dụng các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, cũng như thu nhập từ hoạt động chuyển giao công nghệ.
• Thu nhập từ nhượng quyền thương mại là khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân, phát sinh từ việc chuyển giao quyền thương mại cho bên nhận quyền theo thỏa thuận.

Xem thêm: [Giải đáp] Công ty sử dụng tài khoản cá nhân nhận tiền có được không?

2. Từ 1/11/2025 siết chặt giám sát dòng tiền vào tài khoản ≥ 500 Triệu/Tháng

Từ 01/11/2025, các giao dịch chuyển tiền vào tài khoản cá nhân từ 500 triệu đồng/tháng trở lên sẽ được ngân hàng báo cáo và giám sát chặt chẽ theo quy định mới của Ngân hàng Nhà nước.

Căn cứ theo Thông tư 27/2025/TT-NHNN, kể từ ngày 01/11/2025, các giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên hoặc giao dịch chuyển tiền quốc tế từ 1.000 USD (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) sẽ thuộc diện phải báo cáo. Theo đó, các tổ chức tín dụng, ngân hàng có trách nhiệm cung cấp thông tin giao dịch cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhằm tăng cường quản lý, giám sát dòng tiền và phòng ngừa rủi ro về thuế, tài chính.

Đối tượng áp dụng và phạm vi báo cáo giao dịch chuyển tiền theo Thông tư 27/2025/TT-NHNN được xác định như sau:

• Đối tượng báo cáo, nghĩa vụ báo cáo: Các ngân hàng thương mại và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trung gian (như Vietcombank, VietinBank, các ví điện tử được cấp phép…). 
• Cá nhân, tổ chức thực hiện chuyển khoản không phải là chủ thể trực tiếp báo cáo cho Ngân hàng Nhà nước.

Ngưỡng giao dịch phải báo cáo: Các giao dịch trong nước có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên và giao dịch chuyển tiền quốc tế từ 1.000 USD trở lên hoặc ngoại tệ có giá trị tương đương đều thuộc diện giám sát. Ngoài ra, mọi giao dịch có dấu hiệu bất thường, đáng ngờ dù không đạt ngưỡng vẫn có thể bị báo cáo theo cơ chế phòng, chống rửa tiền.

Hình thức báo cáo, các tổ chức tín dụng thực hiện báo cáo bằng dữ liệu điện tử gửi đến Cục Phòng, chống rửa tiền Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong đó thể hiện đầy đủ thông tin về ngân hàng chuyển, nhận, người chuyển, nhận, số tài khoản, số tiền, loại tiền tệ, mục đích giao dịch và thời điểm thực hiện.

Quy định này nhằm sàng lọc, phát hiện sớm và cảnh báo các dòng tiền bất thường, góp phần ngăn chặn hành vi rửa tiền, che giấu nguồn gốc bất hợp pháp, tài trợ khủng bố và các vi phạm tài chính, đồng thời nâng cao tính minh bạch và bảo đảm tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền.

Việc bị tính thuế không phụ thuộc vào hình thức chuyển tiền mà phụ thuộc vào bản chất thu nhập. Xác định sai có thể dẫn đến truy thu và xử phạt. Dịch vụ tư vấn Thuế Ecomtax giúp bạn:

• Phân loại đúng các khoản tiền chịu thuế
• Hướng dẫn kê khai đúng quy định
• Tránh rủi ro bị cơ quan Thuế đánh giá sai dòng tiền

3. Những lưu ý giúp tránh bị cơ quan thuế hiểu nhầm dòng tiền là thu nhập

Trong bối cảnh dòng tiền qua tài khoản cá nhân ngày càng bị kiểm soát chặt, việc phân biệt rõ thu nhập chịu thuế và các khoản tiền dân sự hợp pháp là yếu tố then chốt để hạn chế rủi ro pháp lý. 

Thực tế, chỉ cần thiếu chứng từ hoặc nội dung giao dịch không rõ ràng, nhiều khoản tiền không thuộc diện chịu thuế vẫn có thể bị cơ quan thuế xem là thu nhập, kéo theo nguy cơ bị yêu cầu giải trình, truy thu. Để tránh các hiểu nhầm này, cá nhân cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề sau đây: 

• Ghi rõ nội dung chuyển khoản: Khi thực hiện giao dịch, cần mô tả cụ thể và đúng bản chất như “vay tiền”, “trả nợ”, “chuyển khoản giúp”, “đáo hạn ngân hàng”… để thể hiện rõ đây không phải là thu nhập chịu thuế. Tránh sử dụng các nội dung chung chung, mập mờ như “chuyển tiền”, “nộp tiền”, vì rất dễ bị cơ quan thuế đặt nghi vấn khi đối chiếu dòng tiền.
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ giao dịch: Cá nhân nên giữ lại hợp đồng vay mượn, giấy biên nhận, thỏa thuận dân sự, hóa đơn hoặc các tài liệu liên quan đến khoản tiền chuyển, nhận. Đây là căn cứ quan trọng để chứng minh nguồn tiền hợp pháp khi ngân hàng hoặc cơ quan thuế yêu cầu xác minh.
• Kê khai đúng hạn, minh bạch với cơ quan thuế: Khi phát sinh thu nhập thuộc diện chịu thuế, cần chủ động kê khai đầy đủ, đúng thời hạn để tránh rủi ro bị truy thu và xử phạt. Đối với các khoản tiền không chịu thuế, cá nhân nên chuẩn bị sẵn hồ sơ giải trình, chứng minh rõ bản chất giao dịch khi được yêu cầu.
• Tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh: Việc sử dụng tài khoản riêng cho hoạt động kinh doanh và tài khoản khác cho chi tiêu cá nhân giúp dòng tiền minh bạch, dễ đối chiếu, hạn chế tối đa nguy cơ bị cơ quan thuế hiểu nhầm toàn bộ tiền vào tài khoản là thu nhập chịu thuế.

Tiền chuyển vào tài khoản không đương nhiên bị tính thuế, mà chỉ phát sinh nghĩa vụ thuế khi khoản tiền đó thực chất là thu nhập chịu thuế theo Luật Thuế TNCN. Tuy nhiên, từ 01/11/2025, việc siết chặt giám sát các dòng tiền từ 500 triệu đồng/tháng trở lên khiến cá nhân cần đặc biệt cẩn trọng trong cách ghi nhận và chứng minh nguồn tiền. Việc ghi rõ nội dung chuyển khoản, lưu trữ chứng từ, kê khai minh bạch và tách bạch tài khoản là yếu tố then chốt để tránh bị cơ quan thuế hiểu nhầm dòng tiền là thu nhập. 

Để tối ưu nghĩa vụ thuế hợp pháp, bạn cũng cần nắm rõ Mức giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc từ 01/01/2026 và các quy định liên quan. Nếu còn băn khoăn về dòng tiền trong tài khoản của mình, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chuyên sâu, đúng bản chất pháp lý.

Đọc thêm: Tài khoản cá nhân trên 1 tỷ/năm có bị soi thuế? Cách xử lý đúng luật

- Các thông tin giải đáp và tư vấn ở trên được chúng tôi cung cấp cho khách hàng của Nhanh.vn. Nếu quý khách có bất kỳ câu hỏi nào hay cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ qua email: contact@nhanh.vn  
- Nội dung bài viết này chỉ nhằm mục đích tham khảo thông tin; 
- Xin lưu ý các điều khoản được đề cập có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.